دومین نشست از سلسله نشست های «مهارت های کاربردی و کلیدی در تربیت فرزند» برگزار شد؛

دومین نشست

دومین نشست از سلسله نشست‌های «مهارت‌های کاربردی و کلیدی در تربیت فرزند» به همت مرکز تخصصی «ادبیات عربی، تاریخ اسلام، تبلیغ، مطالعات اسلامی زنان» برگزار شد؛

دومین نشست از سلسله نشست‌های مهارت‌های کاربردی و کلیدی در تربیت فرزند با موضوع «تکنیک‌های تربیت فرزند ایمن (تکنیک‌های فرزندپروری بر اساس دلبستگی)» پنج‌شنبه 8 آذر در آمفی‌تئاتر طبقه چهارم شهید بهشتی برگزار شد.

سرکار خانم افشاری‌نژاد در مقدمه نشست گفت: موضوع امروز نظریه دلبستگی است که در مباحث روانشناسی رشد مطرح می‌شود. این موضوع در ارتباط با بچه‌های زیر دو سال است اما ثمره‌اش در سال‌های بعد در زندگی افراد دیده می‌شود. وی سخنانش را با حدیثی از پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) ادامه داد که فرمودند: خانه‌ای در بهشت است که به آن خانه شادی گفته می‌شود، جز کسی که کودکان را شاد کرده باشد در آن وارد نمی‌گردد. وی افزود: دلبستگی ایمن نوعی شاد کردن کودکان محسوب می شود.

خانم افشاری‌نژاد با پرسیدن چند سؤال از حضار بحث را ادامه داد و عنوان کرد: مراقب اصلی کودکان کیست؟ چه می شود کودک ترجیح می‌دهد با کسی غیر از مراقب اصلی خود باشد؟ آیا کودکان می‌پسندند در دو سال اول، مراقبشان اولویتی دیگری به غیر از ایشان چون تحصیل و شغل داشته باشد؟

وی در ادامه در تعریف دلبستگی گفت: دلبستگی ارتباط و پیوند عاطفی، عمیق، دو سویه با افراد خاص در زندگی است (که معمولا مادر است) به طوری که افراد برای داشتن احساس امنیت به یکدیگر تکیه می‌کنند و تعامل با آنها باعث آرامش و کاهش استرس می‌شود، دلبستگی دارای سه مؤلفه اصلی است. استاد حوزه افزود: مجاورت جویی (فرد می خواهد نزدیک دیگران باشد)، پریشانی هنگام جدایی از مراقب اصلی (که معمولا مادر است)، لذت هنگام پیوستن به مراقب اصلی سه مؤلفه کلیدی دلبستگی هستند؛ برای دلبستگی ایمن هر سه مؤلفه لازم است.

وی انواع دلبستگی را به دو دسته دلبستگی ایمن و دلبستگی نا ایمن تقسیم کرد و گفت: دلبستگی ناایمن سه نوع دارد و اضافه کرد:دو جزء مهم در دلبستگی وجود دارد؛ جزء اول حضور مستمر مراقب اصلی و جزء دوم پاسخگویی به نیازهای کودک در دو سال اول زندگی است؛ در دو سال اول به بهانه آموزش صبر به کودک نباید پاسخدهی به تعویق بیفتد. با اشاره به این‌که پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) نماز جماعت را با شنیدن گریه یک کودک کوتاهتر کردند و این‌که توصیه شده کودک تا دو سال از شیر مادر تغذیه کند؛ این توصیه‌ها را تأکیدی برپاسخگویی فوری و حضور مستمر مراقب اصلی یعنی مادر دانست و گفت: اگر در این دو سال  دلبستگی ایمن شکل گرفت کودک به هیچ عنوان وابسته نخواهد شد. وابستگی نشان دهنده دلبستگی نا ایمن است.

استاد افشاری‌نژاد در توضیح انواع دلبستگی گفت: انواع دلبستگی از 8 تا 12 ماهگی در فرزندان شکل می‌گیرد، وی ادامه داد: دلبستگی ایمن نوع مطلوب دلبستگی است، نکته کلیدی این نوع دلبستگی این است که حضور والدین برای کودک مهم است، به رفتن و بازگشتن آن‌ها واکنش نشان می‌دهد و در نبودشان آرامش خود را حفظ می‌کند.

خانم افشاری نژاد در ادامه افزود: دلبستگی نا ایمن شامل سه نوع است نوع اول دوری جو یا اجتنابی است؛ در این نوع کودک آرامش خود  را در دوری کردن از والدین به دست می‌آورد. نسبت به رفت و آمد والدین واکنشی نشان نمی دهد. نوع دوم دلبستگی مقاوم یا دوسوگرا است، کودک در هنگام پیوستن به مراقب اصلی نسبت به او از خود پرخاشگری نشان می‌دهد و نوع آخر یعنی دلبستگی آشفته ترکیبی از دلبستگی های اجتنابی و دوسوگرا است. کودکان آشفته ثمره مادرانی هستند که رفتارشان باعث شکست مستمر در پاسخ به نیازهای کودک است و مادرانی افسرده که نمی‌توانند به طور حساس و پایدار به نوزادان پاسخ دهند.

خانم افشاری‌نژاد برخی از عوامل مؤثر بر دلبستگی ایمن اثر را برشمرد و گفت: عامل اول فراهم آوردن فرصت دلبستگی برای کودک است؛ رشد طبیعی کودک به برقراری پیوند عاطفی نزدیک در چند سال اول زندگی بستگی دارد. پژوهش‌ها نشان می دهند که مادران کودکان نوع دلبستگی ایمن آن‌ها را بیشتر از دو نوع دیگر به آغوش می کشند.

وی در معرفی عامل دوم گفت: عامل دوم کیفیت مراقبت است؛ مراقبت‌های دلسوزانه و مهربانانه، پاسخدهی بی‌درنگ به نوباوه و نگهداری با محبت از کودک بر دلبستگی ایمن مؤثر است. وی افزود: عوامل دیگری چون خصوصیات اخلاقی کودک، شیوه مراقبت والدین و شرایط خانوادگی بر دلبستگی مؤثر است. کودکانی که خلق و خوی دشوار دارند و یا تحت تربیت مادری مضطرب هستند که بی‌توجه است و رابطه‌ای ناهماهنگ با فرزندش برقرار می‌کند، احتمال بیشتری برای دلبستگی ناایمن دارند؛ مادری که خودش با مراقب اولیه‌اش رابطه ناایمن دارد، این وضعیت روی مراقبت وی از کودکش نیز تأثیر دارد، وی افزود: خانم‌های شاغل به دلیل فشار کاری و استرس یا خستگی بابت کمک کم شوهر، دلسوزی و توجه کمتری نسبت به کودک دارند و دلبستگی ایمن را به خطر می اندازند، استاد نشست افزود: بعضی از کودکان ممکن است به دلایلی چون  مهد نامناسب، حضور طولانی در مهد و فشارهایی که مادر هنگام کار تجربه می‌کند در معرض خطر دلبستگی ناایمن قرار بگیرند و مشکلات ناسازگاری پیدا کنند اما دسترسی به مهد کودک خوب و مناسب، مرخصی والدین و مراقبت های دلسوزانه باعث دلبستگی ایمن می‌شود. استاد افشاری نژاد تأکید داشت که کودکان زیر سه سال و چنانچه مقدور نیست زیر دو سال به مهدکودک سپرده نشوند.

استاد نشست بعضی از پیامدهای انواع دلبستگی در آینده را تبیین کرد و در ادامه به نکات کاربردی برای حفظ دلبستگی ایمن در کودکان در هنگام ورود به مهد کودک و یا سپردن به مراقب دیگر اشاره کرد و همچنین نکاتی پیرامون حفظ دلبستگی ایمن در کودکان هنگام تولد خواهر و برادر جدید را بیان کرد.

 استاد افشاری‌نژاد در پایان نشست دوم به پاسخگویی به سؤالات حضار پرداخت و در این میان تکنیک «بهبود رابطه والدین با کودک» را بیان کرده و گفت: یکی از راه‌های توجه به کودک، بازی با او است. توصیه دین در آزاد گذاشتن بچه‌ها، آزادی در بازی است (نه آزادی در همه امور)؛ وی افزود: چنانچه والدین در ارتباط با کودک دچار مشکل هستند روزی حداقل نیم ساعت با کودک بازی کنند؛ وی قوانین این بازی درمانی را بیان کرد و گفت: والدین در بازی با کودک باید یک شرکت کننده فعال باشند، بازی را انجام دهند که علاوه بر کودک، خودشان نیز آن بازی را دوست داشته باشند تا دچار بی‌حوصلگی نشوند، عوامل محیطی آسیب‌زننده در حین بازی را رفع کنند (مثل وجود وسایل شکستنی در اطراف محیط بازی)، ساعت مشخصی را در هر روز به بازی اختصاص دهند تا کودک بداند هر روز در این ساعت خاص با او بازی خواهد شد، همچنین عوامل پرت‌کننده حواس والدین مثل تلویزیون، موبایل، ... وجود نداشته باشد، وی در ادامه گفت: این تکنیک را ده تا چهل روز ادامه داده تا بعد از این مدت رفتارهای کودک با والدین و دیگران بهبود یابد.

نشست سوم با موضوع «تله‌های تربیت والدین در تربیت فرزندان (خطاهای شناختی والدین در فرزندپروری)» پنجشنبه 22 آذر ماه برگزار خواهد شد.

جهت دریافت نکات تکمیلی به فایل پاور پوینت نشست مراجعه کنید.

فایل نشست دوم

فایل نشست اول

مطالب مرتبط :

اشتراک گذاری:

نظرات

نظری هنوز ارسال نشده است

ارسال نظر